Back

ⓘ Metaffiseg - Ontoleg, Realiti, Geirfa athroniaeth, Dirfodaeth, Immanuel Kant, Positifiaeth resymegol, Bywyd ar ôl marwolaeth, Aristoteles, Heraclitos, Enaid ..




                                               

Ontoleg

                                               

Realiti

                                               

Geirfa athroniaeth

                                               

Dirfodaeth

Mae dirfodaeth yn athroniaeth a mudiad athronyddol syn gwrthod metaffiseg ac yn canolbwyntio ar fodolaeth person yn y byd sydd ohoni. Ystyrir yr athronydd Danaidd Soren Kierkegaard yn rhagflaenydd dirfodaeth. Adweithiodd yn erbyn delfrydiaeth a hunan-fodlonrwydd Cristnogaeth ei ddydd a datblygodd athroniaeth bodolaeth ymarferol a seicolegol ddirfodol. Yn ddiweddarach cafodd athroniaeth Kierkegaard ei mabwysiadu ai datblygu gan ymenyddwyr yn Ffrainc, ac yn neiltuol gan Jean-Paul Sartre ar ddiwedd y 1940au ac yn ystod y 1950au. Maer ddirfodaeth a amlinellodd Sartre yn caniatáu rhyddid ir uni ...

                                               

Immanuel Kant

Athronydd Almaenig oedd Immanuel Kant. Roedd yn un o feddylwyr mwyaf dylanwadol Cyfnod yr Ymoleuo a chaiff ei ystyried yn un o athronwyr mwyaf canolog athroniaeth fodern. Dadleodd fod rhai cysyniadau sylfaenol yn strwythur i holl brofiadaur ddynolryw ac mai tarddiad moesoldeb yw rheswm. Maer syniadau hyn yn parhau i fod yn ddylanwadol o fewn: metaffiseg, moeseg, athroniaeth wleidyddol ac estheteg.

                                               

Positifiaeth resymegol

Ffurf ar athroniaeth positifiaeth yw positifiaeth resymegol syn dal tawr unig broblemau athronyddol ystyrlon ywr rhai a ellir eu datrys drwy ddadansoddiad rhesymegol a gosodiadau empiraidd. Datblygodd Cylch Fienna yr ysgol feddwl hon yn y 1920au, ar sail gweithiaur rhesymegwyr Gottlob Frege a Bertrand Russell, efrydiau positifaidd Ernst Mach, a gwaith Ludwig Wittgenstein a G. E. Moore. Un o brif daliadaur mudiad oedd honiad Wittgenstein taw eglurhad y meddwl yw nod athroniaeth. Ceisiodd gyflwyno methodoleg a chywirdeb mathemateg ar gwyddorau naturiol i faes athroniaeth, gan osod sylfeini a ...

                                               

Bywyd ar ôl marwolaeth

Bywyd ar ôl marwolaeth ywr syniad fod y meddwl neur ymwybyddiaeth yn parhau ar ôl marwolaeth. Mae crefydd, esoteriaeth a metaffiseg yn lliwior hyn a gred pobl amdano. Mae llawer o grefyddaun credu mewn gwahanol bethau pan ddawr diwedd. Cred Cristnogion yw bod bywyd ar ôl marwolaeth yn y nefoedd, gyda Duw a Iesu Grist.

                                               

Aristoteles

Athronydd Groeg yr Henfyd oedd Aristoteles. Fei ganwyd yn 384 CC yn Stagira, Chalcidici; ac fe fu farw ar 7 Mawrth 322 CC yn Chalcis, Ewboia yng Ngwlad Groeg. Roedd yn fyfyriwr i Platon ac yn athro i Alecsander Fawr. Ysgrifennodd ynglŷn ag amryw feysydd, gan gynnwys ffiseg, barddoniaeth, bioleg, rhesymeg, rhethreg, gwleidyddiaeth, llywodraeth, a moeseg. Ynghyd â Socrates a Platon, roedd yn un o athronwyr mwyaf dylanwadol Groeg yr Henfyd. Trawsnewidiasant athroniaeth Gynsocrataidd yn sylfeinir Athroniaeth Orllewinol gyfarwydd. Dywed rhai y bu i Platon ac Aristoteles ffurfio dwy ysgol bwysic ...

                                               

Heraclitos

Athronydd Groeg oedd Heraclitos. Cafodd ei eni yn Effesus, Asia Leiaf, yn fab i bendefig lleol. Fei ystyrir weithiaun Dad Metaffiseg. Ysgrifenodd lyfr, Ynglŷn â Natur, ond dim ond darnau sydd wedi goroesi. Ei gysyniad enwocaf oedd fod pob dim mewn cyflwr cyfnewidiol ac mae Newid ei hun ywr unig beth sy ddim yn newid: Ni ellwch roi eich troed yn yr un afon ddwywaith. Mae popeth yn y bydysawd yn rhwym wrth y ddeddf sylfaenol hon, gan gynnwys y duwiau eu hunain. Mae undod ymddangosiadol y bydysawd yn cuddio tensiwn deinamig rhwng grymusterau gwrthwynebol a reolir, mewn rhyw fodd neui gilydd, ...

                                               

Athroniaeth addysg

Athroniaeth sydd yn ymwneud â natur, amcanion, ffurfiau, dulliau, a phroblemau addysg yw athroniaeth addysg. Cangen o athroniaeth gymhwysol ydyw, sy defnyddio dulliau athronyddol i ddadansoddi gwaith a swyddogaeth yr athro. Gallair maes hwn hefyd ymdrin âr berthynas rhwng addysg a chyd-destunau cymdeithasol a diwylliannol ehangach. Defnyddir yr ymadrodd athroniaeth addysg yn aml i ddisgrifio dull neu syniadaeth bedagogaidd benodol, ac maer ystyr honno yn gorgyffwrdd â damcaniaeth addysg.

                                               

Richart de Fornival

Llenor canoloesol yn yr iaith Ffrangeg, casglwr llawysgrifau, a chlerigwr oedd Richart de Fornival, a adwaenir hefyd fel Richard de Fournival. Ei gyfrol enwocaf ywr bwystori Bestiaire dAmour syn cynrychioli penllanw traddodiad seciwlar - gweithiau alegoriaidd Cristnogol ywr rhan fwyaf or bwystoriau - sydd âi wreiddiau yng ngwaith y trwbadwriaid.

                                               

Dyneiddiaeth y Dadeni

Prif fudiad deallusol y Dadeni Dysg oedd dyneiddiaeth y Dadeni a oedd yn adfer syniadaur oes glasurol yn Ewrop, hynny yw yr hen Roegiaid ar Rhufeiniaid. Astudiaethau dyneiddiol oedd yr enw ar bynciau gramadeg, rhethreg, athroniaeth foesol, barddoniaeth, ac hanes, term sydd yn debyg ir dyniaethau heddiw. Dechreuodd yn yr Eidal yn y 14g fel ymateb i ddysgeidiaeth yr athronwyr ysgolaidd, a oedd yn rheolir prifysgolion Cristnogol yn yr Oesoedd Canol, ac ymledodd ar draws Gorllewin Ewrop yn y 15g ar 16g. Credasant y dyneiddwyr bod clasuriaeth yn fwy perthnasol i brofiadau pob dydd nac astudiaet ...

                                               

Achosiaeth

Perthynas neu weithrediad achos ac effaith yw achosiaeth. Maen bwnc hollbwysig ym meysydd rhesymeg, athroniaeth, a gwyddoniaeth. Aristotlys ywr man cychwyn i achosiaeth yn athroniaeth Ewropeaidd. Nododd yr hen Roegwr bedwar math o achos: effeithlon, terfynol, materol, a ffurfiol. Er enghraifft, maer cerflunydd effeithlon yn cerfio marmor materol i greu gwrthrych gorffenedig terfynol syn meddu nodweddion cerflun ffurfiol. Gwadodd David Hume bod yr achos yn angenrheidiol i resymeg a nododd ei fod yn amhosib i brofi achosiaeth. Er ei ddadl anatebadwy, a dylanwad yr empiryddion, maer mwyafrif ...

                                               

Dibenyddiaeth

Astudiaeth achosion terfynol drwy ystyried pwrpas, egwyddor neu amcan yw dibenyddiaeth, bwriadaeth, bwriadeg neu teleoleg. Gosododd Aristotlys seiliau dibenyddol i athroniaeth y Gorllewin, gan honni bod rhai ffenomenau iw hesbonio orau yn nhermau bwriad neu bwrpas yn hytrach nag achos. Yn ei ystyr ddiwinyddol, y gred fod amcan neu gynllun arbennig i holl ddatblygiadaur cread yw dibenyddiaeth, ac fellyr ddadl ddibenyddol ywr athrawiaeth fod tystiolaeth i bwrpas neu gynllun yn y bydysawd, a bod hyn yn brawf o fodolaeth cynllunydd megis Duw.

                                               

Enaid

Yr enaid ywr rhan ysbrydol o ddyn neu ddynes syn teimlo, deall, cofio ac amgyffred. Maer gred yn yr enaid yn hynafol iawn - fei ceir yng nghrefydd Yr Hen Aifft er enghraifft - ond fei cysylltir yn bennaf heddiw ag athrawiaethaur crefyddau mawr sefydledig, sef Iddewiaeth, Cristnogaeth, Islam, Hindwaeth a Bwdhaeth, er bod yr ystyr yn amrywio, yn arbennig yn achos y ddwy olaf. Credir fod gan yr enaid fodolaeth annibynnol ar y corff ai fod yn bodoli mewn rhyw ffurf neui gilydd ar ôl marwolaeth. Mae eiconiaeth Cristnogaeth yn ei ddarlunion aml fel baban newydd-anedig yn cael ei gludo i fyny ir ...

                                               

Ewyllys rydd

Y gallu honedig o gyfryngau i wneud dewisiadau sydd ddim yn cynnwys cyfyngyddion yw ewyllys rydd. Yn ôl y ddamcaniaeth hon, Benderfyniaeth ywr prif gyfyngydd metaffisegol. O fewn y ddamcaniaeth honno fe gynhwysir rhyddewyllysiaeth fetaffisegol, syn ddatganiad fod penderfyniaeth yn ffug a bod ewyllys rydd yn bodoli felly, a phenderfyniaeth galed, syn ddatganiad fod penderfyniaeth yn wir ac nid yw ewyllys rydd yn bodoli felly.

                                               

Mewnfodaeth

Cysyniad metaffisegol syn disgrifio hollbresenoldeb parhaol yn y bydysawd yw mewnfodaeth. Egwyddor ysbrydol neu gosmig, gan amlaf duwdod neu fod mawr, ai pherthynas ir byd naturiol yw testun y cysyniad hwn. Uwchfodaeth, syn disgrifio natur ar wahân ac yn aml goruchafol ir byd, yw cyferbyniad mewnfodaeth. Nid ywr ddwy syniad o reidrwydd yn nacáur naill y llall. Duw syn ganolbwynt i ddamcaniaethau mewnfodol mewn athroniaeth grefyddol a diwinyddiaeth. Credir bod duw yn uwchfodol ac yn fewnfodol gan y mwyafrif o grefyddau ac enwadau undduwaidd, er bod diwinyddion a chrefyddwyr unigol yn tueddu ...

                                               

Ysbrydegaeth (athroniaeth)

                                     

ⓘ Metaffiseg

  • Cangen o athroniaeth sy n ymwneud ag egwyddorion sylfaenol yw metaffiseg Ei nod yw cael gwybod am wir ystyr pethau a u hanfod, ac felly mae n astudio
  • bodolaeth neu realiti yn gyffredinol yw ontoleg neu fodeg. Mae n rhan o faes metaffiseg Eginyn erthygl sydd uchod am athroniaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy
  • Epistemoleg Goddrychedd Gwrthrychedd Gwybodaeth epistemoleg Haniaeth Metaffiseg Ontoleg Realaeth athroniaeth Sylwedd athroniaeth realiti. Geiriadur
  • epistemoleg esboniadaeth ffenomen ffenomenoleg Hegeliaeth materoliaeth metaffiseg moeseg moesoldeb ontoleg penderfyniaeth perthynolaeth Platoniaeth positifiaeth
  • gyffredin. Fe i chyferbynnir yn ei hanfod ag athroniaeth ddamcaniaethol a metaffiseg ac fel mudiad neu gylch o ysgolion meddwl fe i chyferbynnir ag athroniaethau
  • Astudiaeth o sut y dylem fyw moeseg sut mae pethau n bodoli metaffiseg natur gwybod epistemoleg a rhesymeg yw athroniaeth. Mae athroniaeth yn
  • wybodaeth a posteriori a phrofiad ac yn gwrthod tybiaethau a priori a metaffiseg yw positifiaeth. Arloesoedd Auguste Comte yr ysgol feddwl hon â r nod
  • yw rheswm. Mae r syniadau hyn yn parhau i fod yn ddylanwadol o fewn: metaffiseg moeseg, athroniaeth wleidyddol ac estheteg. Ganwyd Immanuel Kant yn Königsberg
  • Saesneg existentialism yn athroniaeth a mudiad athronyddol sy n gwrthod metaffiseg ac yn canolbwyntio ar fodolaeth person yn y byd sydd ohoni. Ystyrir yr
  • sylfeini athroniaeth ddadansoddol ar wahân i athroniaeth ddamcaniaethol a metaffiseg Gwadodd wirionedd y fath dybiaethau anwyddonol, a mynodd taw ystyr emosiynol