Back

ⓘ Strwythurau graddfa fawr y cosmos - Strwythur graddfa fawr y cosmos, Uwch glwstwr, Gofod rhyngalaethol, Atynydd Mawr, Mur Mawr, seryddiaeth ..




                                               

Strwythur graddfa fawr y cosmos

Mewn cosmoleg ffisegol, maer term strwythur graddfa fawr y cosmos yn cyfeirio at y nodweddu or dosbarthiadau gweladwy o fater a golau ar y graddfeydd mwyaf posibl. Mae arolygon or awyr a mapior amrywiol fandiau tonfeydd ymbelydredd electromagnetig wedi ildio llawer o wybodaeth am gynnwys a nodweddion srwythur elfennol y bydysawd. Ymddengys fod trefn strwythur neu adeiladwaith y cosmos yn dilyn model hierarchiaethyddol gydar unedau sylfaenol yn cynyddu mewn maint hyd at faint uwchglystyrau ac edafedd galaethau. Y tu hwnt i hynny, ymddengys na cheir strwythuro ar raddfa uwch, ffenomen y cyfe ...

                                               

Uwch glwstwr

Grŵp o grwpiau a chlystyrau galaethol llai syn cael eu dosbarthu ymysg strwythurau mawr y cosmos yw uwch glwstwr neu uwchglwstwr. Gorwedd ein galaeth ni, y Llwybr Llaethog, yn Uwch Glwstwr Virgo. Mae bodolaeth uwch glystyrau yn dangos mai anghyfartal yw dosbarthiad galaethau ein bydysawd; maer mwyafrif yn gorwedd mewn grwpiau a chlystyrau, gyda grwpiau yn cynnwys hyd at tua 50-100 o alaethau a chlystyrau yn cynnwys hyd at rai miloedd. Maer grwpiau a chlystyrau hyn, ynghyd â rhai galaethau ynysig, yn ffurfio yn eu tro strwythurau mwy byth a elwir yn uwch glystyrau.

                                               

Gofod rhyngalaethol

Y gofod materol syn bodoli rhwng galaethau yw gofod rhyngalaethol. Yn rhydd o lwch a mater arall, fel rheol, mae gofod rhyngalaethol yn agos iawn at fod yn faciwm neu wactod perffaith. Mae rhai damcaniaethau yn rhoi dwysedd ar gyfartaledd y Bydysawd yn faint syn cyfateb i tuag un atom o hydrogen i bob meter ciwbig. Ond maen amlwg, fodd bynnag, nad yw dwysedd y Bydysawd yn wastadol ; maen amrywio o ddwysedd gymharol uchel yn y galaethau i wagleoedd anferth sydd â dwysedd is o lawer nar cyfartaledd yn y Bydysawd cyfan. Dim ond tua 2.73 Kelvin yw tymheredd gofod rhyngalaethol. Mesurodd menter ...

                                               

Atynydd Mawr

Maer Atynydd Mawr yn anomali disgyrchiant yn y gofod rhyngalaethol ger Uwchglwstwr Centaurus syn datguddio bodolaeth cywasgiad más lleol syn cyfateb i fás degau o filoedd o galaethau, syn dangos i fyny oherwydd ei effaith ar symudiad galaethau ar clystyrau cysylltiedig â nhw mewn rhanbarth or gofod sydd âi led iw fesuro mewn canoedd o filiynau o flynyddoedd golau. Maer galaethau hyn i gyd yn dangos sifft coch, yn ôl rheolau Llif Hubble, syn dangos eu bod yn symud ymaith oddi wrthym ni ac oddi wrth ei gilydd hefyd, ac maer amrywiadau yn eu sifft coch, syn amrywio yn ôl pellter y galaethau o ...

                                               

Mur Mawr (seryddiaeth)

Maer ethygl hon yn ymwneud âr Mur Mawr CfA2. Gweler hefyd Mur Mawr Sloan ar dudalen gwahaniaethu Mur Mawr. Y Mur Mawr, y cyfeirir aton fwy penodol weithiau fel Mur Mawr CfA2, ywr uwch-strwythr ail fwyaf yn y bydysawd y gwyddwn amdano. Edefyn galaethau o galaethau ydyw, tua 200 miliwn blwyddyn golau i ffwrdd ac sydd â hyd o dros 500 miliwn blwyddyn golau a lled o 300 miliwn blwyddyn golau, ac eto nid yw ei drwch ond 15 miliwn blwyddyn golau. Fei darganfuwyd yn 1989 gan Margaret Geller a John Huchra yn eu gwaith seiliedig ar ddadansoddi data o arolwg sifft coch gan y CfA Redshift Survey. Ni ...

                                     

ⓘ Strwythurau graddfa fawr y cosmos

  • ffisegol, mae r term strwythur graddfa fawr y cosmos yn cyfeirio at y nodweddu o r dosbarthiadau gweladwy o fater a golau ar y graddfeydd mwyaf posibl fel
  • cael eu dosbarthu ymysg strwythurau mawr y cosmos yw uwch glwstwr neu uwchglwstwr supercluster Gorwedd ein galaeth ni, y Llwybr Llaethog, yn Uwch
  • yn wastadol  mae n amrywio o ddwysedd gymharol uchel yn y galaethau yn cynnwys strwythurau dwysedd uchel iawn oddi fewn iddynt, fel planedau, sêr, a
  • nifer ohonynt mewn gwrthdrawiad â u cymdogion, ac neu yn gollwng nifer fawr o tonnau radio. Mae ceisiadau i astudio r Atynydd Mawr a ffenomenau eraill